Qızdırma insanın bədən temperaturunun normal 36-37 dərəcədən yüksəlməsidir. İnsanın bədən temperaturu qidadan, fiziki aktivlikdən, yuxudan və günün saatından asılı olaraq dəyişə bilir. Normada ən yüksək temperatur 18.00da, ən aşağı temperatur isə 3.00da qeyd olunur.
Mümkün Səbəblər
Qızdırma aşağıda sadalanan faktorlarla əlaqəli ola bilər
Pnevmoniya, parotit, suçiçəyi və s. kimi infeksiyalar
Revmatoid artrit
Bəzi dərman maddələri
Günvurma, gün yanığı
Infarkt
Dehidratasiya
Amfetamindən çox istifadə
Silikoz
Diaqnostika
Qızdırma və Onun Əsas Səbəbləri haqqında daha ətraflı:
Qızdırma bədən temperaturunun normadan yüksək olması ilə xarakterizə olunan və müxtəlif səbəblərdən qaynaqlanan bir vəziyyətdir. Qızdırma, orqanizmin infeksiyalara, iltihablara və ya digər sağlamlıq problemlərinə qarşı verdiyi təbii cavabdır. Bu vəziyyət bir çox faktorlarla əlaqəli ola bilər və bədənin müdafiə mexanizmi kimi çıxış edir. Sağlam Ailə sağlamlıq mərkəzi, qızdırma və onun səbəbləri ilə bağlı geniş tibbi xidmətlər təqdim edir. Xəstələr onlayn qeydiyyat vasitəsilə həkim məsləhəti ala bilər və müvafiq müayinələrdən keçə bilərlər.
Pnevmoniya, Parotit, Suçiçəyi və Digər Infeksiyalar
Pnevmoniya, parotit, suçiçəyi kimi infeksiyalar qızdırmanın ən yaygın səbəbləri arasındadır. Pnevmoniya, ağciyərlərin iltihabıdır və tez-tez yüksək qızdırma ilə müşayiət olunur. Parotit, tüpürcək vəzilərinin şişməsi ilə xarakterizə olunan bir virus infeksiyasıdır və bu da qızdırmaya səbəb ola bilər. Suçiçəyi, uşaqlar arasında geniş yayılmış bir infeksiyadır və qızdırma ilə birlikdə dəri səpgiləri ilə tanınır. Bu kimi infeksiyalar orqanizmin müdafiə mexanizmini aktivləşdirir və nəticədə qızdırma meydana gəlir.
Revmatoid Artrit və Qızdırma
Revmatoid artrit, immun sisteminin oynaqlara hücum etməsi nəticəsində yaranan iltihablı bir xəstəlikdir. Revmatoid artrit zamanı qızdırma, iltihabın bədəndə yayılmasının bir göstəricisi ola bilər. Bu xəstəlikdə immun sistemin reaksiyası bədən istiliyinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Revmatoid artrit ilə əlaqəli qızdırma tez-tez digər simptomlarla birlikdə ortaya çıxır, məsələn, oynaq ağrısı və şişkinlik.
Bəzi Dərman Maddələri və Qızdırma
Bəzi dərman maddələri qızdırmanın səbəbi ola bilər. Bəzi dərmanlar bədəndə allergik reaksiyalar yarada bilər ki, bu da qızdırmaya səbəb olur. Bəzi dərman maddələri, xüsusilə antibiotiklər və iltihab əleyhinə dərmanlar bəzən qızdırma ilə nəticələnən yan təsirlərə səbəb ola bilər. Bu cür hallarda dərmanın qəbulu dayandırılmalı və dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
Günvurma, Gün Yanığı və Qızdırma
Günvurma, gün yanığı bədən istiliyinin yüksəlməsinə və nəticədə qızdırmaya səbəb ola bilər. Günvurma zamanı bədən istiliyi normadan çox yüksəlir və bu da qızdırma, baş ağrısı və zəifliyə səbəb olur. Gün yanığı isə dəriyə uzun müddət günəş işığının təsiri nəticəsində yaranır və bədəndə qızdırma ilə müşayiət oluna bilər. Bu hallarda dərhal sərin bir yerə çəkilmək və bol maye qəbul etmək vacibdir.
İnfarkt və Qızdırma
İnfarkt bədəndə ciddi dəyişikliklərə səbəb olan bir vəziyyətdir və bu da bəzən qızdırma ilə müşayiət oluna bilər. İnfarkt zamanı ürək əzələsinə qan axını kəsilir, bu da bədənin reaksiya verərək qızdırma yaratmasına səbəb ola bilər. İnfarkt keçirmiş bir insanın qızdırma hiss etməsi, infeksiyanın və ya iltihabın göstəricisi ola bilər. Bu vəziyyətdə dərhal tibbi yardım almaq vacibdir.
Dehidratasiya və Qızdırma
Dehidratasiya bədənin maye itirməsi nəticəsində meydana gəlir və qızdırma ilə nəticələnə bilər. Dehidratasiya, xüsusilə isti hava şəraitində və ya idman fəaliyyəti zamanı kifayət qədər su içilmədikdə baş verə bilər. Dehidratasiya zamanı bədənin su ehtiyatları tükənir, bu da bədən istiliyinin artmasına və nəticədə qızdırmaya səbəb olur. Bu hallarda bol maye qəbul etmək və bədənin su balansını bərpa etmək çox vacibdir.
Amfetamindən Çox İstifadə və Qızdırma
Amfetamindən çox istifadə bədəndə ciddi yan təsirlərə, o cümlədən qızdırmaya səbəb ola bilər. Amfetamindən çox istifadə zamanı bədənin sinir sistemi həddən artıq stimulasiya olunur, bu da bədən istiliyinin yüksəlməsinə və qızdırmaya yol açır. Bu vəziyyət son dərəcə təhlükəlidir və dərhal tibbi müdaxilə tələb edir.
Silikoz və Qızdırma
Silikoz, silisium tozunun tənəffüs yollarına daxil olması nəticəsində yaranan peşə xəstəliyidir və bu xəstəlik qızdırma ilə müşayiət oluna bilər. Silikoz zamanı ağciyərlərdə iltihab meydana gəlir və bu da qızdırmaya səbəb ola bilər. Silikoz xəstəliyi ilə mübarizə aparmaq üçün erkən diaqnoz və müalicə çox vacibdir.
Qızdırmanın təsdiqlənməsi üçün insanın temperaturu ağız, qolaltı və ya anusdan ölçülməlidir. Əgər temperatur 37.2dən yüksəkdirsə qızdırma hesab edilir. Qızdırmanı yaradan səbəbi aydınlaşdırmaq üçün
Qan analizləri
Sidik analizləri
Rentgen
Istifadə oluna bilər.
Müalicə və qızdırma salmağın yolları
Əksər hallarda 38 dərəcəyədək olan qızdırmanı dərmanlarla salmaq tövsiyə olunmur. Əgər qızdırma 38-ə çatır və keçirsə artıq tədbir görülməli və hər 2-3 saatdan bir qızdırma ölçülməlidir.
Qızdırmanı necə salmaq olar? Sadə və təhlükəsiz yollar hansılardır?
Əgər qizdirma 38 olarsa ne etmeli sualına cavab axtarırsınızsa, ilk növbədə ümumi vəziyyətə baxmaq lazımdır. Halsızlıq, baş ağrısı, boğaz ağrısı və ya öskürək varsa, səbəb çox vaxt viral infeksiya olur. Belə hallarda istirahət və maye qəbulu əsasdır.
Amma aşağıdakı vəziyyətlərdə gecikməmək lazımdır:
- Qızdırma 3 gündən çox davam edərsə
- 39° və daha yuxarı qalxarsa
- Güclü baş ağrısı və qusma olarsa
- Uşaqda qıcolma müşahidə olunarsa
- Nəfəs darlığı və ya sinə ağrısı yaranarsa
Evdə qızdırma zamanı nə etmək lazımdır?
Qızdırma orqanizmin infeksiyaya qarşı verdiyi təbii reaksiyadır. Lakin temperatur yüksəldikdə və halsızlıq artdıqda düzgün yanaşma vacibdir. İlk növbədə bədəni istidən qorumaq, qalın geyimləri azaltmaq və otağı mülayim temperaturda saxlamaq tövsiyə olunur. Qızdırma zamanı nə etməli sualına cavab olaraq qeydbedə bilərik ki, ən vacib addımlardan biri bol maye qəbuludur. Su, ilıq şorbalar və bitki çayları susuzlaşmanın qarşısını alır. Həmçinin kifayət qədər istirahət etmək, ağır fiziki fəaliyyətdən uzaq durmaq və temperaturu mütəmadi ölçmək vacibdir. Temperatur çox yüksəkdirsə və ya uzun müddət davam edirsə, həkim məsləhəti alınmalıdır.
Qızdırmanı salan qidalar hansılardır?
Qızdırma zamanı iştaha azala bilər, buna görə yüngül və asan həzm olunan qidalar seçilməlidir. Toyuq şorbası, tərəvəz püreləri, qatıq və meyvələr bədənin ehtiyac duyduğu vitamin və mineralları təmin edir. Bu cür qidalar bədənə həm enerji verir, həm də həzm sistemini yormur. Qızdırma zamanı qidalanma ilə yanaşı maye balansını qorumaq da əsasdır. Xüsusilə yüksək temperaturda bədən daha çox su itirir. Əgər qızdırma 38°C-dən yuxarı qalxırsa, 3 gündən çox davam edirsə və ya əlavə ağır simptomlar müşahidə olunursa, vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək vacibdir. Qızdırma və digər infeksion şikayətlər zamanı Sağlam Ailə Tibb Mərkəzində müayinə və uyğun müalicə üçün mütəxəssis dəstəyindən yararlana bilərsiniz.
Belə hallarda ev şəraitində gözləmək düzgün deyil. Qızdırma zamanı nə etməli sualının ən doğru cavabı bəzən sadəcə mütəxəssisə müraciət etməkdir. Qızdırma uzun sürür və ya sizi narahat edən əlavə əlamətlər varsa, səbəbi dəqiqləşdirmək üçün Sağlam Ailə Tibb Mərkəzində müayinə və laborator analizlərdən keçə bilərsiniz. Vaxtında diaqnoz sağlamlığınızı qorumağın ən düzgün yoludur.